शाहूकालीन विहीर ‘ पुन्हा चर्चेत ‘ ; कळंबा तलावाची पाणीपातळी घटली… | Kolhapur Kalamba Lake

कोल्हापूर : कोल्हापूर शहरासह कळंबा आणि परिसरातील नागरिकांसाठी महत्त्वाचा जलस्रोत असलेल्या कळंबा तलावातील (Kolhapur Kalamba Lake) पाणीपातळी चिंताजनकरीत्या घटली असून सध्या तलावातील पाणी केवळ दहा फुटांपर्यंत शिल्लक राहिले आहे. पावसाळ्यात ओसंडून वाहणारा हा तलाव आता वेगळ्याच कारणामुळे चर्चेत आला आहे. पाण्याची पातळी मोठ्या प्रमाणात कमी झाल्याने तलावातील ऐतिहासिक शाहूकालीन विहीर पुन्हा एकदा दिसू लागली आहे. यामुळे परिसरातील नागरिकांचे लक्ष वेधले गेले असले तरी भविष्यातील पाणीटंचाईची शक्यता अधिक गंभीर मानली जात आहे.

कळंबा तलाव हा कळंबा, पाचगाव तसेच कोल्हापूर शहरातील काही भागांना वर्षभर पाणीपुरवठा करणारा प्रमुख जलस्रोत आहे. मात्र यंदा समाधानकारक पाऊस न झाल्याने आणि उन्हाळ्याच्या तीव्रतेमुळे तलावातील पाणीसाठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. वाढत्या तापमानामुळे होणारे बाष्पीभवन आणि सतत सुरू असलेला पाणीउपसा यामुळे पाण्याची पातळी दिवसेंदिवस घटत असल्याचे दिसून येत आहे.

सध्या कोल्हापूर महानगरपालिकेकडून कळंबा तलावातून दररोज सुमारे दीड एमएलडी पाण्याचा उपसा केला जात आहे. याशिवाय कळंबा ग्रामपंचायतीमार्फत सुमारे दोन एमएलडी पाण्याचा वापर होत आहे. तलावातील सात फुटांखालील पाणीसाठा हा राखीव मानला जात असल्याने उपलब्ध साठा मर्यादित राहिला आहे. परिस्थिती लक्षात घेऊन गावाला सध्या एक दिवसाआड पाणीपुरवठा केला जात आहे.

पाणीउपशाची सद्यस्थिती : Kolhapur Kalamba Lake

तलावातील पाणी झपाट्याने कमी होत असल्याने कळंबा ग्रामपंचायतीने यापूर्वीच कोल्हापूर महानगरपालिकेकडे पाणीउपसा कमी करण्याची मागणी केली होती. त्यानुसार महापालिकेने उपसा कमी करून तो दीड एमएलडीपर्यंत आणला असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र अद्यापही अपेक्षित पाऊस न झाल्याने परिस्थितीत विशेष सुधारणा झालेली नाही.

स्थानिक ग्रामस्थांच्या मते, भविष्यात पाणीटंचाई टाळायची असेल तर केवळ पाणीउपसा कमी करणे पुरेसे ठरणार नाही. तलावातील गाळ काढण्याच्या कामाला गती देणे, पाणीसाठा वाढविण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करणे आणि उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे गरजेचे आहे. अन्यथा आगामी काळात नागरिकांना पाण्यासाठी मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो.

ग्रामपंचायतीच्या पदाधिकाऱ्यांनी महापालिकेने थेट पाईपलाईनमधील पर्यायी जलस्रोतांचा अधिक वापर करावा आणि तलावातील उपलब्ध पाणी प्रामुख्याने कळंबावासीयांसाठी राखीव ठेवावे, अशी मागणी पुन्हा एकदा केली आहे. सध्या तलावातील कमी होत चाललेला साठा आणि पुन्हा दिसू लागलेली शाहूकालीन विहीर हे दोन्ही घटक आगामी पावसाळ्यापूर्वीच्या गंभीर जलस्थितीचे संकेत मानले जात आहेत.