Ayushman Card: वर्षभरात किती वेळा घेता येतो 5 लाखांपर्यंतचा मोफत उपचार? जाणून घ्या नियम..

Ayushman Card: आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत आणि गरजू कुटुंबांसाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली Ayushman Bharat योजना ही देशातील सर्वात महत्त्वाच्या आरोग्य सुरक्षा योजनांपैकी एक मानली जाते. या योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना दरवर्षी 5 लाख रुपयांपर्यंत कॅशलेस उपचाराची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येते. मात्र, अनेक नागरिकांच्या मनात एक महत्त्वाचा प्रश्न असतो. या कार्डचा वापर वर्षभरात किती वेळा करता येतो? म्हणजेच, 5 लाख रुपयांपर्यंतचा मोफत उपचार एकदाच मिळतो की गरजेनुसार अनेकदा?

या संदर्भात नियम अत्यंत स्पष्ट आहेत. आयुष्यमान भारत योजनेत उपचारांच्या संख्येवर कोणतीही निश्चित मर्यादा घालण्यात आलेली नाही. म्हणजेच, लाभार्थी व्यक्तीला वर्षभरात आवश्यकतेनुसार अनेक वेळा या कार्डचा वापर करता येतो. मात्र, या सर्व उपचारांचा एकत्रित खर्च हा वार्षिक 5 लाख रुपयांच्या मर्यादेत असणे आवश्यक आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीने एका उपचारासाठी 1.5 लाख रुपये खर्च केले आणि नंतर पुन्हा 2 लाखांचे उपचार घेतले, तरी उर्वरित रकमेच्या मर्यादेत तो पुढील उपचार घेऊ शकतो.

ही सुविधा सरकारी तसेच यादीत समाविष्ट असलेल्या खासगी रुग्णालयांमध्ये दिली जाते. विशेष म्हणजे, उपचार पूर्णपणे कॅशलेस असतात. म्हणजेच, लाभार्थ्याला खिशातून पैसे खर्च करावे लागत नाहीत. रुग्णालय आणि विमा यंत्रणेमध्ये थेट व्यवहार होतो.

आयुष्यमान कार्ड कसे तयार करावे?

आयुष्यमान कार्ड तयार करण्याची प्रक्रिया देखील सोपी ठेवण्यात आली आहे. अर्जदाराने जवळच्या कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) ला भेट द्यावी लागते. तिथे ऑपरेटर आधी अर्जदार या योजनेसाठी पात्र आहे की नाही याची तपासणी करतो. पात्र ठरल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी केली जाते आणि अर्ज प्रक्रिया पूर्ण होते. अर्ज स्वीकारल्यानंतर काही वेळातच लाभार्थी आपले आयुष्यमान कार्ड डाउनलोड करू शकतो.

कोण पात्र, कोण अपात्र?

ही योजना खास करून गरीब आणि गरजू कुटुंबांसाठी राबवण्यात येते. मात्र, काही गट या योजनेच्या कक्षेबाहेर ठेवण्यात आले आहेत. संघटित क्षेत्रात काम करणारे, नियमितपणे आयकर भरणारे, पगारदार कर्मचारी, पीएफ कपात होणारे कर्मचारी तसेच ESIC लाभ घेणारे आणि सरकारी नोकरी करणारे नागरिक या योजनेसाठी पात्र नाहीत.

आवश्यक कागदपत्रे

खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते:

Ayushman Card ऑनलाइन अर्ज कसा कराल?

आयुष्यमान भारत योजनेसाठी अर्ज करण्यासाठी अधिकृत संकेतस्थळावर भेट द्यावी लागते. तिथे ‘New Registration’ किंवा ‘Apply’ या पर्यायावर क्लिक करून नाव, लिंग, आधार क्रमांक, रेशन कार्डची माहिती भरावी लागते. सर्व कागदपत्रे अपलोड केल्यानंतर अर्ज सबमिट केल्यावर आयुष्यमान हेल्थ कार्ड तयार होते.

कोणत्या प्रकारचे आजार कव्हर होतात?

आयुष्मान भारत योजना ही अत्यंत व्यापक स्वरूपाची असून, यात सुमारे 23 प्रमुख वैद्यकीय कॅटेगरी अंतर्गत आजार आणि उपचारांचा समावेश आहे. यामध्ये जनरल मेडिसिन, सर्जरी, कॅन्सर उपचार, बालरोग, ENT, हृदयरोग, ऑर्थोपेडिक, नेत्रविकार (ऑप्थेल्मोलॉजी), न्यूरोलॉजी अशा अनेक विभागांचा समावेश होतो. यामुळे कुटुंबांना मोठ्या वैद्यकीय खर्चाच्या ओझ्यापासून संरक्षण मिळते.

आयुष्मान भारत (PMJAY) अंतर्गत कव्हर होणाऱ्या प्रमुख आजारांची यादी

खाली काही महत्त्वाच्या आणि जास्त खर्चिक उपचार व शस्त्रक्रियांची उदाहरणे दिली आहेत:

या व्यतिरिक्त, या योजनेत 1,000 हून अधिक प्रोसीजर आणि शस्त्रक्रिया समाविष्ट आहेत. कार्डियक बायपास, गुडघा प्रत्यारोपण (Knee Replacement), केमोथेरपी, रेडिओथेरपी यांसारख्या महागड्या उपचारांचाही यात समावेश आहे.

एकूणच, आयुष्यमान भारत योजना ही गरजू नागरिकांसाठी मोठा दिलासा देणारी आहे. वर्षभरात अनेकदा उपचार घेण्याची मुभा आणि 5 लाख रुपयांपर्यंत कॅशलेस सुविधा यामुळे आरोग्य खर्चाची चिंता मोठ्या प्रमाणात कमी होते.